تغییر عادت در NLP

ترک عادت

عادت چیست ؟

 

 

 عادت یک نوع رفتار است که توسط ضمیر ناخودآگاه ما شکل می گیرد. به طور علمی تر به قاعده مندی های اجتماعی که در اثر تکرار منظم و پایدار به وجود آمدن عادت گفته میشود. همانطور که متوجه شدید ارتباط خیلی مستقیم بین عادت و تکرار وجود دارد در ادامه بیشتر درباره شکل‌گیری عادت و ترک عادت با هم صحبت می کنیم.

فرآیند شرطی سازی کلاسیک (ساخته شدن یک عادت)

 

در علم روانشناسی می توان عادت را همانند شرطی‌سازی در نظر گرفت.یکی از روش های یادگیری همان شرطی سازی یا ساخت یک عادت است. شخصی به نام پاولوف برای اولین بار روی این موضوع کار کرد. او هنگامی که می خواست به سگ هایش غذا بدهد زنگی را به صدا درمی آورد. بعد از  مدتی بدون اینکه غذا بدهد فقط با به صدا درآوردن صدای زنگ مشاهده کرد که بزاق دهان سگ ها در حال ترشح است. یعنی سگ ها به صدای زنگی که قبل از غذا خوردن می شنیدند شرطی شده بودند و عادت کرده بودند که بعد از شنیدن صدای زنگ باید غذا بخورند.

حتما این مطلب را هم ببینید  شرطی سازی

 ما نیز در زندگی به خیلی از اتفاق ها و رفتارها عادت کردیم. به خیلی از موسیقی ها عادت کرده ایم. به خیلی از غذاها عادت کرده‌ایم. چگونه می توانیم این عادت را تغییر دهیم؟ چگونه میتوانیم یک عادت منفی را بشکنیم و به جای آن یک عادت مثبت قرار دهیم.

چگونه یک عادت ساخته می شود؟

عادت سه قسمت اصلی دارد

یک/محرک یا نشانه
حواستان به محرک ها و همچنین نشانه هایی که باعث می شوند شما یک رفتار را انجام دهید باشد. مثلاً چه زمانی شما تصمیم می گیرید که سیگار بکشید؟ چه زمانی شما تصمیم می گیرید که به ناکامی ها و رنج های گذشته فکر کنید؟ دقیقا محرک و نشانه آن را بنویسید.

دو/ رفتار یا عمل
در این بخش عادت شما با توجه به نشانه یا محرکی که داشتید  اقدام به انجام کار یا فعالیت یا رفتاری  می کنید. مثلا در مرحله اول شما عصبانی شدید و در این مرحله سیگار روشن می کنید.

سه/پاداش
بخش خیلی مهم یک عادت پاداشی است که می گیرید. این قسمت می تواند برای شما عادت خوب یا عادت بد را بسازد. مثلا در خود سیگار کشیدن وقتی شما تصمیم می گیرید که بعد از عصبانیت سیگاری روشن کنید و چون نیکوتین داخل سیگار باعث کاهش فشار خون شما می شود شما فرض میکنید که سیگار عصبانیت شما را فروکش کرده و چون حسی از عصبانیت و خشم کم شده در نتیجه حس خوبی پیدا می کنید. و از اینجاست که شروع به عادت می‌کنید.در تمام موارد یعنی چه در عادت خوب و  و چه عادت بد همیشه پاداش, حس خوبی را در شما به وجود می آورد.
نکته خیلی مهم و حیاتی این است که نشانه یا محرک و همچنین رفتار شاید در نهایت احساس خوبی را به شما ندهد تنها چیزی که باعث میشود شما آن کار را تکرار کنید پاداش لحظه ای آن  است.

 

ترک عادت

 انواع عادت

به صورت کلی می توان عادات را به دو بخش مثبت و منفی تقسیم کرد.

 عادات مثبت عاداتی هستند که ما در نشانه رفتار و پاداش آن حس خیلی خوبی داریم به صورت کلی عادات مثبت ما را برای رسیدن به هدف و رشد شخصی کمک می کند. عادتی مثل صبح ها زود بیدار شدن. عادتی مثل تغذیه مناسب. عادتی مثل ورزش کردن  جز عادت های خوب هستند و پاداش آن باعث رشد و پیشرفت هر فرد می شود.

اما عادتی مثل دروغگویی منفی بافی تنبلی باعث نزول انسان و همچنین عدم دسترسی به  قدرت های درونی می شود.برای آنکه متوجه شوید یک عادت درون شما مثبت است یا منفی توجه کنید که با انجام دادن آن نسبت به هدف های کلی زندگی و مسیر اصلی زندگی چقدر احساس خوب یا بدی به شما دست میدهد. مثلا عادتی مثل غیبت کردن در لحظه شاید پاداشی لذت بخش در ذهن شما به وجود بیاورد. پاداشی از جنس تخلیه احساسات شما نسبت به یک فرد. اما آیا این عادت در مسیر کلی زندگی شما یک اتفاق خوب است یا یک اتفاق بد؟ یک حس خوب است یک حس منفی؟ آیا در هدف زندگی شما جای دارد یا نه؟ پس بهتر است این عادت را مجدداً بررسی کنید.

 

مسیر عصبی و عادت
مسیر عصبی

عادت ها و مسیر عصبی 

برای اینکه یک رفتار یا مهارتی تبدیل به عادت شود باید با پدیده ای به اسم مسیر عصبی آشنا شوید. ساختار مغز انسان به گونه ای است که برای انجام یک فعالیت نیازمند آن است که یک مسیر عصبی از نورون ها  بسازد. در زمان اولیه یا وقتی که شما تازه شروع به تبدیل یک مهارت به عادت خود کرده اید ساخت این مسیر عصبی بیشتر زمان میبرد. دلیل آن هم انتقال پیام از ضمیر خودآگاه به ضمیر ناخودآگاه شما است. به یاد بیاورید روزهایی که تازه با رانندگی آشنا شده بودید و در کنار مربی تمرین می کردید. در آن زمان مسیر عصبی شما تازه در حال ساخته شدن بود. هفته ها و ماه‌ها تمرین شما باعث شد که این مسیر عصبی گسترش بیشتری پیدا کند و سرعت بیشتری داشته باشد. بعد از گذشت چند سال شما بدون آنکه به رانندگی خود توجه کنید به راحتی از این مسیر عصبی بدون توجه و تمرکز زیاد استفاده می کنید.

ترک عادت چقدر زمان می برد؟

از نظر علمی نمی توان جواب قطعی داد. ترک عادت در افراد مختلف متفاوت است. اما آیا به نظر شما این کار نشدنی است؟ یقینا خیر. یک جراح پلاستیک بعد از عمل های زیادی که بر روی صورت افراد مختلف انجام داده بود متوجه شد که تقریبا ۲۱ روز طول میکشد تا آن شخص به صورت جدیدش عادت کند. اتفاقی که افتاد این بود که این جمله به یک جمله جهانی تبدیل شد که برای ترک یک عادت یا جایگزین کردن یک عادت نیازمند ۲۱ روز زمان است. هیچ وقت به این جمله دقت نشد که آن جراح پلاستیک گفت تقریباً ۲۱ روز!!! به صورت کلی می توان بین دو ماه تا شش ماه با توجه به شخصیت یک فرد و رفتارهای یک فرد و اجتماع آن فرد یک عادت جدید را در وجود او قرار داد. اما به هیچ عنوان نمی توان برای آن زمان دقیقی در نظر گرفت.

 ترک عادت ! چگونه یک عادت را ترک کنیم؟

 

حال که با سیستم عادت آشنا شدیم و همچنین درباره عادت های مثبت و منفی صحبت کردیم بهتر است به شما راه‌حلی درباره جایگزین کردن عادت های جدید یاد بدهم.

فقط بر روی یک عادت کار کنید

 هیچ وقت فراموش نکنید انسان در یک لحظه  نمی تواند به دنبال دو خرگوش بدود.عادت ها را به صورت دانه دانه تغییر دهید یا ایجاد کنید. کسی دنبال شما نکرده است. و به این موضوع ایمان داشته باشید که عجله کردن در این کار ۱۰۰% جواب معکوس می‌دهد.

لیستی از عادت های مثبت و منفی تان را بنویسید تا بیشتر با خودتان آشنا شوید

 لیستی از مواردی که باعث خوشحالی  روانی شما می شود را حتماً یادداشت کنید

 لیستی از خوراکی هایی که باعث لذت بیشتر در شما می شود را یادداشت کنید

محرک ها و نشانه هایی که باعث می شود در عادت جدیدتان ورود پیدا کنید را بنویسید

پاداش بدهید

 برای آنکه عادت جدیدی را در خودتان قرار دهید با توجه به دو لیستی که در بالا نوشته اید بعد از انجام آن فعالیت یا رفتار به خودتان پاداش دهید.

کاملاً لاک پشتی

 به هیچ عنوان عجله نکنید و کاملاً آرام و میلیمتری قدم بردارید.

تکرار تکرار تکرار

 همانطور که این عادت در یک روز به وجود نیامده در یک روز هم از بین نمیرود. اما نکته امید‌بخش این است که وقتی شما به یک موضوعی متمرکز می شوید و با خواسته خودتان می خواهید آن را تغییر دهید سرعت این کار صدها برابر می شود. مثلا شما هیچ وقت عادت نداشته اید که صبح ها ساعت پنج از خواب بیدار شوید. و ۳۰ سال است که هر روز ساعت ۱۰ صبح بیدار می شوید. برای تغییر این عادت نیازی نیست که سی سال زحمت بکشید. نهایتاً بعد دو تا سه  ماه بدون آنکه گوشی تان را ساعت بگذارید راس ساعت پنج خبردار هستید

 چگونه به مطالعه عادت کنیم ؟

چگونه به مطالعه عادت کنیم؟
چگونه به مطالعه عادت کنیم؟

 

با توجه به توضیحاتی که در قسمت بالا داده ام می خواهم به شما آموزش تبدیل مطالعه به یک عادت را یاد بدهم.

یک/لیستی از کتاب ها و موضوعاتی که به آن علاقه مند هستند را جمع‌آوری می‌کنم

دو/ پاداش های فیزیکی و غیر فیزیکی که باعث افزایش احساس و انگیزه در من میشود را یادداشت می کنم. پاداش فیزیکی می تواند مثل یک فنجان شکلات داغ باشد. پاداش غیرفیزیکی می‌تواند یک حس آگاهی و اعتماد به نفس و همچنین قدرت باشد دلیلش هم آن است که وقتی شما در حوزه های مختلف مطالعه می کنید اعتماد به نفس و قدرت شما در آن حوزه بیشتر می‌شود و این یک پاداش غیر فیزیکی است.

سه/ من تا دیشب ۵ صفحه کتاب هم نخوانده بودم امروز می خواهم ۵ صفحه کتاب بخوانم و بعد از آن یک  فنجان شکلات داغ که خیلی آن را دوست دارم بخورم.حتماً هم باید یادم باشد که فقط زمانی می توانم شکلات داغ را بخورم که ۵ صفحه کتاب خوانده باشم.

چهار/در هفته دوم این ۵ صفحه را به ده صفحه تبدیل می کنم و همچنین جایزه ای که برای این عادت در نظر گرفتم را ارتقا میدهم.نکته ای که باید بدانم این است که هر زمان که عادت را افزایش می‌دهم(افزایش پنج صفحه کتاب) باید یک دفترچه ای در کنار من باشد تا روند رشدم  را در آن بنویسم. من دو هفته پیش یک صفحه کتاب هم نمی خواندم ولی در حال حاضر روزی ده صفحه کتاب می خوانم و پاداش های خوب و خوش مزه ای دریافت می کنم و حالم بهتر میشود و احساس غرور و قدرت و اعتماد به نفس زیادی در من متولد شده است.

پنج/همین روال را تا دو سه ماه ادامه میدهم.در هفته آخر من روزی ۴۰ صفحه کتاب میخوانم. از اینجا به بعد می توانم سرعت ام را کند بکنم و فقط از خواندن آن کتاب لذت ببرم (تا آخر عمرتون قرار نیست هفته ای پنج صفحه زیاد کنید )

عادت در قرآن و اسلام

امام على عليه السلام :

 أفضَلُ العِبادَةِ غَلَبَةُ العادَةِ .

 برترين عبادت، چيره شدن بر عادت است .

( غرر الحكم : ۲۸۷۳ )

امام على عليه السلام :

لِلعادَةِ عَلى كُلِّ إنسانٍ سُلطانٌ

عادت، بر هر انسانى سلطه دارد .

( غرر الحكم : ۷۳۲۷  )

 

امام على عليه السلام :

العادَةُ عَدُوٌّ مُتَمَلِّكٌ .

عادت، دشمنى است كه انسان را در تملّك خود دارد .

( غرر الحكم : ۹۵۸ )

 

امام على عليه السلام :

 لِسانُكَ يَستَدعيكَ ما عَوَّدتَهَ ، و نَفسُكَ تَقتَضيكَ ما ألِفتَهُ .

زبان تو، از تو همان مى خواهد كه بدان عادتش داده اى و نفست از تو همان تقاضا مى كند كه بدان خو گرفته اى .

( غرر الحكم : ۷۶۳۴ )

2 دیدگاه برای “تغییر عادت در NLP

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *